Met één druk op de knop open je een donker venster in je browser en het voelt alsof je onzichtbaar bend. De bekende afbeelding van een hoed met een zonnebril geeft de illusie dat niemand meer ziet wat je online uitspookt. Dat idee klopt helaas maar voor de helft.

Incognitomodus is namelijk een uitstekende manier om sporen op je eigen apparaat uit te wissen, maar het maakt je op het internet zeker niet onzichtbaar.

Wat incognitomodus lokaal voor je regelt

Achter de schermen maakt de browser een tijdelijke, geïsoleerde map aan op je computer of telefoon. Zodra je in dit venster surft, gedraagt de browser zich alsof hij de website voor de allereerste keer bezoekt. Er worden geen bestaande cookies ingeladen, waardoor je nergens automatisch bent ingelogd.

Tijdens je sessie worden tijdelijke bestanden, zoekopdrachten en cookies wel gewoon opgeslagen. Het grote verschil zit in het moment dat je het incognitovenster afsluit. De browser gooit die tijdelijke map met data namelijk direct in de digitale papierversnipperaar.

Je bezochte pagina’s verschijnen niet in je geschiedenis, zoekbalksuggesties worden niet aangepast en cookies worden gewist. Downloads verdwijnen uit de browserlijst, al blijft het gedownloade bestand zelf natuurlijk wel gewoon op je harde schijf staan.

Wat je provider en werkgever wél gewoon zien

Het belangrijkste misverstand is dat incognitomodus je IP-adres of internetverkeer verbergt. Dat is niet zo. Het protocol dat je browser gebruikt om met het internet te communiceren verandert geen millimeter.

Alle verzoeken die jouw computer verstuurt, lopen nog steeds via je modem, je internetprovider en de lokale netwerkbeheerder. Surf je op je werk of op school in incognitomodus? Dan kan de IT-afdeling via de router of het netwerklogboek nog steeds precies zien welke domeinnamen je hebt opgevraagd. Ook je provider leest op de achtergrond gewoon mee welke sites je bezoekt.

Het klassieke scenario: Porno en gênante zoekopdrachten

Een van de meest gebruikte redenen voor de privémodus is het bekijken van porno of het opzoeken. Niemand wil immers dat een partner of gezinslid bij het intypen van de letter ‘P’ in de adresbalk direct een lijst met suggesties van pornosites voorgeschoteld krijgt.

Voor dit specifieke doel werkt de incognitomodus uitstekend. Omdat de geschiedenis en cookies na het sluiten van het venster direct verdwijnen, ziet de volgende gebruiker op jouw laptop of telefoon helemaal niets van je bezochte pagina’s. Je blijft lokaal op het apparaat dus volledig buiten schot.

Wat betekent dit scenario op netwerkniveau? Als je thuis op de wifi van je ouders of partner zit te surfen op een volwassenensite, blijft die pagina niet achter in de browser. Wel kan de eigenaar van het wifinetwerk via het modem-logboek zien dat er data is uitgewisseld met dat specifieke webadres. Ook de website zelf herkent je IP-adres en kan je globale locatie zien.

Wat heb je dan wel nodig voor echte privacy?

Wil je dat echt niemand kan meekijken met je internetgedrag, dan heb je meer nodig dan alleen de incognitoknop van je browser. Een VPN (Virtual Private Network) versleutelt je complete internetverkeer en verbergt je echte IP-adres voor de buitenwereld.

Combineer je een VPN met een incognitovenster, dan bescherm je jezelf aan twee kanten. De VPN schermt je af voor je provider en netwerkbeheerder, terwijl het incognitovenster voorkomt dat er sporen achterblijven op je fysieke apparaat. Zo houd je zowel de digitale buitenwereld als je huisgenoten buiten de deur.