Je zet een pan water op een inductiezone en binnen dertig seconden begint het al te borrelen. Dat gebeurt niet doordat de plaat zelf heet wordt, maar doordat een elektromagnetisch veld direct in de ijzerhoudende bodem van je pan warmte opwekt. De plaat zelf blijft koud, alleen de pan wordt heet.
Die werking is simpel. De aanschaf is dat niet. Voordat je uitzoekt welke plaat je mooi vindt, moet je eerst weten of je meterkast het aankan, en dat is precies waar de meeste mensen achteraf tegenaan lopen.
Inhoudsopgave
Eerst je meterkast, dan pas de kookplaat
Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen, en die achteraf het duurste is om te herstellen.
Een gewoon stopcontact levert maximaal 3.680 watt, op basis van 230 volt en 16 ampère. Voor een lichte inductieplaat met een beperkt aantal zones kan dat genoeg zijn. Maar een volwaardige vierpits plaat vraagt, als je alle zones tegelijk op vol vermogen gebruikt, al snel tussen de zes en elf kilowatt, ruim boven wat een normaal stopcontact aankan.
Daarom werken de meeste krachtige platen met een Perilex-aansluiting: een stekker met vijf polen die de stroom over meerdere fasen verdeelt. Bij een aansluitwaarde tot 7.400 watt volstaat een zogeheten kookgroep, twee gekoppelde groepen in de meterkast die samen op één Perilex-stopcontact uitkomen. Boven de 7.400 watt is een 3-fase aansluiting, ook wel krachtstroom genoemd, verplicht.
| Type aansluiting | Maximaal vermogen | Geschikt voor |
|---|---|---|
| 1-fase, 230V | 3,6 kW | Lichte, kleinere platen met een gewone stekker |
| 2-fase, kookgroep | 7,4 kW | De standaard voor de meeste vierpits inbouwplaten |
| 3-fase, krachtstroom | 11,1 kW | Brede platen van negentig centimeter of professionele apparatuur |
Controleer voordat je een plaat uitkiest wat er al in je groepenkast zit. Zie je een gekoppelde zekering met het label kookgroep en een Perilex-stopcontact in de keuken, dan zit je goed voor de meeste standaardplaten. Ontbreekt dat, dan is aanpassing van de groepenkast door een erkend installateur nodig, en dat kost al snel enkele honderden euro’s bovenop de prijs van de plaat zelf. Vraag dit na bij de verkoper of installateur voordat je koopt, niet erna.
Vaste zones of flexzones
Onder de glasplaat zitten spoelen die bepalen hoe gelijkmatig je pan wordt verwarmd. Bij traditionele platen heeft elke zone een vaste, ronde vorm. Past je pan niet precies op die cirkel, dan verwarmt de plaat minder efficiënt en kan de hitte ongelijk over de bodem verdeeld raken.
Modernere platen bieden flexzones of een bridge-functie, waarbij meerdere kleine spoelen aan elkaar gekoppeld zijn. De plaat herkent automatisch de vorm en positie van je pan en activeert alleen de spoelen die nodig zijn. Voor wie regelmatig een langwerpige braadslede of een grote grillplaat gebruikt, is dat een reëel technisch voordeel, geen marketingtruc.
Bediening: tiptoetsen of sliders
De interface tussen jou en de plaat verschilt enorm in gebruiksgemak. Goedkopere modellen werken met tiptoetsen waarbij je meerdere keren moet drukken om van vermogensstand te wisselen. In de praktijk is dat traag, vooral vervelend op het moment dat een pan dreigt over te koken en je snel wilt terugschakelen.
Platen met sliders laten je in één beweging naar het gewenste niveau vegen, wat merkbaar prettiger werkt. Sommige duurdere modellen gaan nog een stap verder met een magnetische draaiknop die je voor het schoonmaken van de plaat kunt aftillen.
Let ook op een boost-functie. Die verhoogt tijdelijk het vermogen van één zone, ten koste van de zones eromheen, om bijvoorbeeld water razendsnel aan de kook te brengen. Handig, maar houd er rekening mee dat de buurzones tijdelijk minder vermogen hebben zolang de boost actief is.
Ingebouwde afzuiging: downdraft
Een groeiende categorie is de inductieplaat met geïntegreerde afzuiging, ook wel downdraft genoemd. In plaats van een kap boven je hoofd wordt de damp direct bij de pan naar beneden gezogen, via een krachtige motor en een filter, vaak op basis van koolstof of plasmatechniek, weggewerkt in de plint onder je keukenkastje.
Twee dingen om vooraf te weten. Het systeem neemt fysieke ruimte in je onderkastjes in beslag: je verliest doorgaans de bovenste lade aan de motor en het luchtkanaal. En bij hoge pannen, zoals een grote soeppan, is de effectiviteit lager dan bij een traditionele afzuigkap boven je hoofd, omdat de damp dan al deels boven het bereik van de neerwaartse zuigkracht is uitgestegen voordat die wordt afgevangen.
Facetrand of vlakliggend
Inbouwplaten zijn er in twee uitvoeringen. Een facetrand ligt boven op je aanrechtblad, met een schuin geslepen glazen rand aan de buitenkant. Een vlakliggende plaat wordt in het werkblad gefreesd en komt op exact dezelfde hoogte als het aanrecht te liggen.
Vlakliggend oogt strakker en maakt schoonvegen van aanrecht naar plaat in één beweging mogelijk zonder opstaande rand. Daar staat tegenover dat het een zeer nauwkeurige uitsparing in het werkblad vereist, wat de installatie duurder maakt, en dat de blootliggende glazen rand kwetsbaarder is voor stootschade dan een facetrand die enigszins beschermd ligt.
Waar je mee begint
Een inductiekookplaat is in feite een investering in de elektrische infrastructuur van je keuken, niet alleen in het apparaat zelf. Begin daarom met uitzoeken wat je meterkast aankan en wat een eventuele aanpassing kost, voordat je kijkt naar het aantal zones, flexzones of een downdraft-systeem. Die volgorde voorkomt dat je een plaat koopt die achteraf een dure elektrische verbouwing nodig blijkt te hebben.
1 gedachte over “Hoe werkt een inductiekookplaat?”
Wat is de grootheid voor de sterkte van het magnetische veld en hoe groot mag die zijn?