Je zet de verwarming aan en de onderkant van de radiator wordt warm, de bovenkant blijft koud. Of je hoort een geborrel in de leiding zodra de pomp aanslaat, als zat er ergens een aquarium verstopt in de muur. Beide zijn hetzelfde signaal: er zit lucht in je verwarmingssysteem, en die moet eruit.
Het goede nieuws is dat je dit zelf oplost met een sleuteltje van een paar euro en tien minuten per verdieping. Hieronder waarom die lucht er komt, hoe je hem eruit krijgt, en de stap die bijna iedereen vergeet.
Inhoudsopgave
Waar komt die lucht vandaan?
Lucht komt op verschillende manieren je systeem binnen. Bij het bijvullen van water kan er lucht in de slang zitten die meegaat. Onderhoud aan de cv-installatie opent tijdelijk het systeem, waarbij lucht naar binnen kan trekken. Leidingwater bevat daarnaast van nature opgeloste gassen die er na verloop van tijd vanzelf uit ontsnappen. En bij oudere of poreuze leidingen kan er langzaam een klein beetje lucht binnendringen zonder dat er sprake is van een zichtbaar lek.
Die lucht stijgt op en verzamelt zich bovenin je radiatoren, op het hoogste punt dat hij kan bereiken. Het gevolg merk je direct: een deel van de radiator blijft koud, je hoort geborrel of gesis in de leidingen, de ketel moet harder werken om hetzelfde resultaat te halen en dat verbruikt meer energie, en op termijn kan de cv-pomp er zelfs schade van ondervinden omdat die lucht in plaats van water moet verplaatsen.
Wat je nodig hebt
Een radiatorsleutel, een klein vierkant sleuteltje dat bij elke bouwmarkt of online te koop is. Een doek of een klein bakje om het water op te vangen dat vrijkomt. En een horloge of telefoon bij de hand, want je wilt per radiator een paar minuten wachten.
Stap voor stap ontluchten
Doe dit het liefst in de herfst, net voordat het verwarmingsseizoen goed op gang komt, en herhaal het daarna elk jaar op hetzelfde moment.
Zet eerst de verwarming uit door de thermostaat op de laagste stand te zetten, en wacht tien tot vijftien minuten tot het systeem is afgekoeld. Dit is geen overbodige voorzichtigheid: ontluchten terwijl het water nog heet is, kan ertoe leiden dat er onder druk heet water uit het ventiel spuit.
Begin bij de radiator op de laagste verdieping in huis, meestal de begane grond. Lucht stijgt naar het hoogste punt van de installatie, dus door van beneden naar boven te werken, jaag je de lucht steeds verder de goede kant op in plaats van hem ergens anders te laten vastzitten.
Zoek per radiator het ontluchtingsventiel op, meestal een klein vierkant nippeltje bovenaan de zijkant. Plaats je doek of bakje eronder en draai het ventiel met de radiatorsleutel voorzichtig een kwartslag open. Je hoort meteen een sissend geluid: dat is de lucht die ontsnapt.
Wacht tot dat sissen overgaat in een gestaag straaltje water zonder luchtbelletjes erin. Dat is het teken dat de lucht eruit is. Draai het ventiel dan weer dicht en maak het droog. Werk zo verdieping voor verdieping naar boven, en eindig bij de hoogste radiator in huis, vaak op zolder of in de badkamer.
De stap die bijna iedereen vergeet
Na het ontluchten daalt de druk in je cv-installatie, simpelweg omdat er lucht is weggelaten uit een gesloten systeem. Sla deze controle over, en je verwarming presteert daarna alsnog niet optimaal, ook al is alle lucht eruit.
Controleer de manometer of het display bij je cv-ketel. De ideale druk ligt tussen de 1,5 en 2 bar wanneer het systeem koud is. Staat de meter daaronder, dan moet je bijvullen via de vulkraan onder de ketel tot je weer in die bandbreedte zit.
Wat er misgaat als je niet oplet
Ontluchten terwijl het systeem nog heet is, brengt risico op brandwonden door spuitend heet water. Te hard aan het ventiel draaien kan een lekkage veroorzaken die je er niet meer helemaal dicht krijgt. En de druk niet controleren na afloop betekent dat je verwarming, ondanks al je moeite, alsnog niet goed functioneert.
Zet na afloop een jaarlijkse herinnering in je agenda voor het najaar, dan hoef je er verder niet meer aan te denken tot het weer nodig is.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik ontluchten?
Minstens één keer per jaar, meestal in het najaar vlak voor het stookseizoen. Merk je tussentijds dat een radiator niet goed warm wordt, ontlucht dan gewoon opnieuw.
Er komt geen lucht uit, wat nu?
Dan zit er waarschijnlijk geen lucht in die specifieke radiator. Blijft hij toch koud, dan ligt de oorzaak elders, bijvoorbeeld een vastzittend thermostaatkraantje of slibvorming in de radiator zelf.
Moet ik na het ontluchten altijd bijvullen?
Vaak wel, want de druk zakt bij elke radiator die je ontlucht een beetje. Controleer het sowieso, ook als je denkt dat het wel meevalt.
Kan het ook zonder sleutel?
Sommige nieuwere radiatoren hebben een draaidopje dat je met een muntje of een kleine schroevendraaier opent. Kijk eerst welk type ventiel jouw radiator heeft.
Kort samengevat
Zet de verwarming uit en laat afkoelen, begin bij de laagste radiator in huis en werk naar boven, open het ventiel voorzichtig tot er alleen nog water komt, sluit het weer en herhaal dit per radiator. Controleer als laatste stap altijd de waterdruk en vul bij indien nodig. Geen geborrel meer, een warmer huis, en dat allemaal met een sleuteltje van een paar euro.