Je scant een zwart-wit blokje met je telefoon en direct opent er een website, een menukaart of een betaalverzoek. QR-codes zijn niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Het scannen duurt slechts een seconde, maar achter dat kleine vierkantje zit een slim technisch systeem.

QR staat voor Quick Response. Het is een tweedimensionale streepjescode die veel meer informatie kan bevatten dan de traditionele streepjescode op een supermarktproduct. In deze handleiding leggen we uit hoe het scannen precies werkt, wat je ermee kunt en hoe je veilig blijft.

Hoe scant je telefoon de code?

Zodra je de camera van je telefoon op een QR-code richt, treedt er software in werking. Het scannen verloopt via een aantal vaste stappen in het besturingssysteem van je toestel.

De camera zoekt eerst naar de drie grote vierkanten in de hoeken van de code. Deze vierkanten helpen de software om de richting en de hoek te bepalen. Hierdoor maakt het niet uit of je de telefoon op zijn kop houdt of schuin houdt tijdens het scannen.

Vervolgens leest de software het patroon van de kleinere zwarte en witte blokjes daartussen. Elk zwart blokje staat voor een 1 en elk wit blokje voor een 0. Deze binaire code wordt door de processor razendsnel vertaald naar leesbare tekst of een internetlink. Het systeem heeft bovendien een ingebouwde foutcorrectie. Zelfs als de code voor een deel bekrast of vies is, kan je telefoon de informatie vaak nog correct ontcijferen.

Stap voor stap scannen

Op moderne smartphones heb je meestal geen aparte app meer nodig om te scannen. De basisfunctie zit verwerkt in de standaard software van je toestel.

Open de normale camera-app van je telefoon en richt de lens op de QR-code. Zorg dat de code goed in beeld is en dat er voldoende licht is. Je hoeft geen foto te maken; de camera herkent het patroon automatisch.

Er verschijnt direct een pop-up of een gele link in beeld. Tik op deze melding om de actie uit te voeren, zoals het openen van een website. Werkt dit om een of andere reden niet? Dan staat de functie waarschijnlijk uit in de instellingen van je camera, of kun je een app zoals Tikkie of je bank-app gebruiken om de code binnen die specifieke omgeving te openen.

Welke informatie zit erin?

Een QR-code kan verschillende soorten data overdragen. Afhankelijk van de grootte van het raster past er verrassend veel informatie in een enkel vierkantje.

De meest bekende toepassing is de internetlink (URL) naar een website of een online menukaart. Daarnaast worden QR-codes gebruikt voor betalingen via iDEAL of Tikkie, waarbij de code direct de betaalgegevens en het bedrag bevat. Ook wifi-netwerken maken er gebruik van: door een code te scannen, neemt je telefoon automatisch de netwerknaam en het wachtwoord over zonder dat je iets hoeft in te typen. Ten slotte vind je ze op toegangsbewijzen, zoals treinkaartjes en vliegtickets, waar de code dient als digitaal identificatiemiddel bij de toegangspoortjes.

Veiligheid tijdens het scannen

Omdat je aan de buitenkant van een QR-code niet kunt zien wat erin zit, schuilt er een risico in het scannen van onbekende blokjes. Criminelen gebruiken soms stickers met valse QR-codes om mensen naar namaakwebsites te lokken.

Scan daarom alleen codes van bronnen die je vertrouwt. Let goed op de link die in beeld verschijnt voordat je erop tikt. Als de websitenaam er vreemd uitziet of niet klopt met het bedrijf waar je bent, sluit de melding dan direct af. Let extra op bij losse stickers op openbare plekken, zoals parkeermeters of laadpalen, en typ bij twijfel de website handmatig in.