Je hebt het vast wel eens gezien in je energierapporten: een paar momenten per maand waarop het verbruik ineens piekt. Misschien start er tegelijk een productielijn op, gaan compressoren aan, of laden elektrische vrachtwagens precies op het verkeerde moment. Die pieken duren vaak maar kort, maar ze tellen onevenredig zwaar mee in je kosten én in de belasting van je aansluiting.

De oplossing heet Peak Shaving met batterijopslag. Maar hoe werkt dit proces technisch? Wat heb je nodig qua hardware (kW vs kWh) en wanneer is het voor jouw bedrijf rendabel?

Wat is Peak Shaving precies?

Peak shaving betekent letterlijk: de pieken van je elektriciteitsvraag “afschaven”. In plaats van dat je bedrijf tijdens drukke momenten extra vermogen uit het net trekt, springt een batterij bij. Daardoor blijft je afname van het stroomnet vlakker.

Het cruciale verschil:
Het gaat hierbij niet om minder energie verbruiken (kWh) over de hele dag, maar om minder vermogen (kW) op specifieke momenten. Veel bedrijven betalen namelijk niet alleen voor wat ze verbruiken, maar vooral voor de capaciteit van hun aansluiting en de hoogste piek die ze aantikken.

Waarom kosten die pieken zoveel geld?

Bij zakelijke contracten (grootverbruik) bestaat een groot deel van de factuur uit het gecontracteerd vermogen. Eén keer per maand 15 minuten over je limiet gaan, kan je maandbedrag of jaarrekening flink opdrijven. Daarnaast is er het probleem van netcongestie: het stroomnet zit vol. Wil je uitbreiden, maar mag je niet zwaarder aansluiten? Dan is peak shaving vaak de enige technische mogelijkheid om toch te groeien.

Hoe werkt het systeem? (Het 5-stappenplan)

Het principe is eenvoudig, maar de uitvoering vereist slimme software. Het proces verloopt in vijf fases:

1. Meten en voorspellen

Het EMS (Energy Management System) is het brein. Het meet elke milliseconde hoeveel stroom je bedrijf vraagt. Geavanceerde systemen kijken ook vooruit: ze analyseren historische data en weten bijvoorbeeld dat maandagochtend om 08:00 uur de zwaarste piek is.

2. De ‘Piekgrens’ (Setpoint) bepalen

Je stelt in de software een harde grens in, bijvoorbeeld: “We halen maximaal 250 kW uit het vaste net.” Alles wat daarboven komt, is voor rekening van de batterij.

3. Laden in het dal

Op rustige momenten (bijvoorbeeld ’s nachts of in de middag als de zon schijnt) laadt de batterij zich op. Dit gebeurt traag en gecontroleerd, zodat je hierdoor geen nieuwe piek veroorzaakt.

4. Ontladen tijdens de piek (Discharge)

Zodra de machines aangaan en de vraag stijgt naar bijvoorbeeld 280 kW, grijpt het systeem in. Het laat 250 kW uit het net komen en ‘injecteert’ de overige 30 kW direct vanuit de batterij. Voor je machines verandert er niets, maar voor de netbeheerder blijf je netjes binnen de lijntjes.

5. Bufferbeheer

Een slim systeem zorgt dat de batterij nooit 100% leeg is na een piek. Er wordt vaak een reserve aangehouden voor onverwachte uitschieters of, indien ingesteld, voor noodstroomvoorziening.

Een rekenvoorbeeld uit de praktijk

Stel: je bedrijf draait meestal rond de 180 kW. Tussen 08:30 en 09:00 uur loopt dit echter op naar 280 kW door opstartende processen.

• Zonder batterij: Je contractpiek is 280 kW. Je betaalt hiervoor het volle tarief.
• Met batterij: Je installeert een systeem dat 100 kW kan leveren. Je stelt de grens op 200 kW. Tijdens het halfuur ‘leent’ je bedrijf 80 kW uit de batterij. Je piekbelasting daalt van 280 naar 200 kW, wat een enorme kostenbesparing oplevert.

De Techniek: Vermogen (kW) vs. Inhoud (kWh)

Dit is waar het vaak misgaat bij de aanschaf. Voor peak shaving heb je een andere batterij nodig dan voor zonne-opslag.

• Capaciteit (kWh): Hoeveel energie past erin? (De tankinhoud).
• Vermogen (kW): Hoe snel kan de energie eruit? (De dikte van de kraan).

Een batterij kan heel groot zijn (veel kWh), maar als hij het vermogen niet snel genoeg kan leveren (lage C-rate), vangt hij de piek niet op. Gespecialiseerde batterijopslagsystemen voor bedrijven die specifiek gebouwd zijn voor hoge ontladingen (High Power) zijn dus essentieel.

Wanneer is dit interessant voor jou?

Peak shaving is niet voor elk bedrijf nodig. Het wordt rendabel in de volgende situaties:

• Terugkerende pieken: Je hebt voorspelbare momenten (shiftwissels, opstarten) die je kosten opdrijven.
• Harde contractlimieten: Je betaalt boetes als je over je gecontracteerd vermogen gaat.
• Netcongestie: Je wilt nieuwe machines of laadpalen plaatsen, maar de netbeheerder weigert verzwaring van je aansluiting.
• Elektrificatie: Je gaat over op warmtepompen of elektrische boilers waardoor je stroomvraag grilliger wordt.
• Zonnepanelen: Je hebt veel eigen opwek die je nu (vaak tegen lage tarieven) teruglevert, terwijl je het beter zelf kunt bewaren voor de piek.

Waar moet je op letten bij implementatie?

Er zijn drie factoren die bepalen of het systeem succesvol draait:

1. Data eerst

Begin niet met het kopen van een batterij, maar met het meten van data. Vraag de kwartierwaarden van het afgelopen jaar op. Pas als je weet hoe hoog en hoe lang je pieken zijn, kun je het juiste systeem dimensioneren.

2. Prioriteiten in het EMS

Heb je ook laadpalen of zonnepanelen? Het Energy Management System moet keuzes maken. Wanneer gaat peak shaving voor en wanneer mag de auto laden? Een verkeerde instelling kan ervoor zorgen dat je auto de batterij leegtrekt, net voordat de fabriekspiek begint.

3. Veiligheid en Degradatie

Batterijen slijten. Slimme koeling en laadstrategieën zijn nodig om de levensduur te garanderen. Daarnaast gelden er strenge eisen voor brandveiligheid en plaatsing (verzekeringstechnisch). Kies een partij die dit meeneemt in het ontwerp.